Stagnatie door regelgeving: een structureel probleem
De terugloop in bouwvergunningen wordt veroorzaakt door een combinatie van stijgende bouwkosten, een tekort aan gekwalificeerd personeel en complexe regelgeving. In Amsterdam remt de gemeentelijke norm van 40-40-20 – bedoeld om een mix van sociale huur, middenhuur en vrije sector te realiseren – de voortgang van veel nieuwbouwprojecten. Hoewel deze norm betaalbaarheid nastreeft, leidt ze tot stagnatie: bijna 40% van de geplande woningen blijft onontwikkeld. Dit is onhoudbaar in het licht van de acute woningnood.
Direct effect door versoepeling van programmeringseisen
CBRE wijst erop dat versoepeling van deze programmeringseisen directe resultaten kan opleveren. Een enquête onder projectontwikkelaars toont aan dat een aanpassing naar 30-30-40 al 31% van de stilstaande projecten kan reactiveren. Bij volledige afschaffing van de norm kan de bouwproductie zelfs met 40% toenemen. Deze cijfers benadrukken het belang van een pragmatische aanpak om vastgelopen projecten weer in beweging te krijgen.
Een grotere woningvoorraad: de sleutel tot doorstroming
De betaalbaarheid van de woningmarkt wordt niet uitsluitend bepaald door de segmentering van nieuwbouw, maar vooral door de omvang van de totale woningvoorraad. Een ruimere voorraad stimuleert doorstroming: van sociale huur naar middenhuur, en van middenhuur naar koopwoningen. Door regelgeving te versoepelen, ontstaat zonder grote publieke investeringen de flexibiliteit die nodig is om woningen te bouwen die beter aansluiten op de veranderende woonbehoeften. Dit vergroot de toegankelijkheid van de markt voor verschillende doelgroepen.
Conclusie
Strenge programmeringseisen vormen een aanzienlijke belemmering voor de woningbouwproductie. Versoepeling hiervan is essentieel om projecten te ontsluiten, de woningvoorraad te vergroten en doorstroming te bevorderen. Gemeenten en het Rijk hebben de kans om met gerichte beleidsaanpassingen structurele verbeteringen te realiseren in de woningmarkt. Minder belemmeringen leiden tot meer woningen – een eenvoudige, maar effectieve oplossing voor een urgent en complex probleem.
